2026–2027 Fransız Liseleri Akademik Haritası: 9, 10 ve 11. Sınıfta Ne Değişti?

2026–2027 Fransız Liseleri Akademik Haritası: 9, 10 ve 11. Sınıfta Ne Değişti?

2026–2027 eğitim öğretim yılı, özellikle lise öğrencileri açısından sıradan bir müfredat yılı değil.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bu yıl ortaöğretimde hazırlık, 9, 10 ve 11. sınıflarda uygulanıyor. 11. sınıflar yeni öğretim programına ilk kez bu eğitim yılında dâhil olurken 12. sınıflarda önceki öğretim programları uygulanmaya devam ediyor. Tymm

Fransız liselerinde okuyan öğrenciler açısından ise süreç biraz daha katmanlı.

Öğrenci yalnızca yeni akademik programa uyum sağlamıyor; matematik ve fen bilimlerinde öğrendiği birçok kavramı aynı zamanda Fransızca akademik terminoloji, farklı soru komutları ve yoğun problem çözme pratiği içerisinde kullanmak zorunda kalıyor.

Bu nedenle yeni eğitim yılını yalnızca:

“Bu sene hangi konular var?”

sorusuyla değerlendirmek yeterli değil.

Daha önemli soru şu:

9, 10 ve 11. sınıfta öğrenciden artık ne yapabilmesi bekleniyor?

Yeni sistemde yalnızca konuyu bilmek yeterli değil

Yeni öğretim programlarında dikkat çeken temel yaklaşım, öğrencinin bilgiyi yalnızca hatırlamasından çok onu yorumlaması, ilişkilendirmesi, farklı biçimlerde temsil etmesi, problem içerisinde kullanması ve gerektiğinde gerekçelendirmesi.

Örneğin 10. sınıf matematik programında trigonometri yalnızca sinüs, kosinüs ve tanjant formüllerinin uygulanmasından oluşmuyor.

Öğrenciden trigonometrik ilişkiler hakkında çıkarım yapması, ilişkileri problem içerisinde kullanması ve bazı sonuçları doğrulaması veya ispatlaması bekleniyor. Tymm

1. sınıf kimyada da benzer bir yaklaşım bulunuyor.

Kimyasal tepkimeyi tanımak başlangıç noktası. Ardından öğrencinin tepkimeyi modellemesi, mol kavramını kullanması, denklemi denkleştirmesi ve stokiyometrik ilişkiler üzerinden sonuç çıkarması gerekiyor. Tymm

1. sınıf fizikte ise matematiksel hesaplamalar; grafik yorumlama, serbest cisim diyagramları, deneysel veri ve matematiksel modelleme ile birlikte ilerliyor. Tymm

Dolayısıyla klasik:

Tanımı öğren → formülü ezberle → çok soru çöz

yaklaşımı tek başına yeterli değil.

Daha sağlıklı çalışma zinciri şu:

Kavramı anla → temsil et → bağlantıyı kur → problemi modelle → sonucu gerekçelendir.

Fransız lisesi öğrencileri için buna bir aşama daha ekleniyor:

Sorunun Fransızca akademik dilini doğru çözümlemek.

9. SINIF

Temellerin kurulduğu yıl

1. sınıf zaman zaman “lisenin başlangıç ve alışma yılı” olarak görülüyor.

Ancak özellikle matematik ve fen derslerinde 9. sınıfta oluşan eksikler, 10. ve 11. sınıfta öğrencinin karşısına tekrar çıkıyor.

Bu nedenle hedef yalnızca yüksek not almak değil; ileride tekrar kullanılacak temel matematiksel ve bilimsel dili oluşturmak olmalı.

9. sınıf matematik: İşlemden temsile geçiş

1. sınıfta öğrencinin matematiksel düşünme biçimi önemli ölçüde değişmeye başlıyor.

Gerçek sayılar, cebirsel ifadeler, fonksiyonlar, mutlak değer, denklem ve eşitsizlikler gibi konular ilerleyen yıllardaki matematiğin temelini oluşturuyor.

Özellikle fonksiyonlarda yalnızca bir işlemin sonucunu bulmak yerine öğrencinin:

• cebirsel ifadeyi,
• grafiği,
• tabloyu,
• sayı doğrusunu

birbirine dönüştürebilmesi gerekiyor.

Örneğin bir fonksiyonun yalnızca değerini hesaplamak yeterli olmayabilir.

Öğrenci aynı zamanda:

Grafik nasıl değişiyor?

Fonksiyon hangi aralıkta artıyor?

Bir dönüşüm grafiği nasıl etkiliyor?

gibi sorulara da cevap verebilmelidir.

Yeni programda mutlak değer fonksiyonlarının doğrusal fonksiyonlarla karşılaştırılarak grafiksel ve cebirsel ilişkiler üzerinden incelenmesi buna iyi bir örnek oluşturuyor. Tymm

Fransızca çalışan öğrenciler için temel kavramlar

Fonction → Fonksiyon
Image → Fonksiyon değeri / görüntü
Antécédent → Ön görüntü
Intervalle → Aralık
Inéquation → Eşitsizlik
Croissante → Artan
Décroissante → Azalan

Bu kelimelerin yalnızca Türkçe karşılığını bilmek değil, soru içerisinde ne anlama geldiklerini tanımak önemlidir.

9. sınıf fizik: Vektörleri hafife almayın

1. sınıf fizik programında temel ve türetilmiş nicelikler, skaler ve vektörel büyüklükler, vektörlerin toplanması, kuvvet ve hareket kavramları önemli bir yer tutuyor. Tymm

Bu konular yalnızca 9. sınıf sınavı için öğrenilmiyor.

Özellikle vektörler ileride:

• Newton yasalarında,
• kuvvet problemlerinde,
• iki boyutlu harekette,
• elektrik alanında,
• manyetizmada,
• çembersel harekette

tekrar tekrar karşımıza çıkacak.

Bu nedenle 9. sınıfta şu ayrımların gerçekten anlaşılması gerekiyor:

Distance parcourue ≠ déplacement

Vitesse ≠ vecteur vitesse

Direction ≠ sens

Grandeur scalaire ≠ grandeur vectorielle

Öğrencinin burada yalnızca tanımı ezberlemesi değil, bir fiziksel büyüklüğün neden vektörel veya skaler olduğunu açıklayabilmesi gerekir.

10. SINIF

Konular artık birbirine bağlanıyor

1. sınıfta akademik zorluk yalnızca konuların daha uzun olmasından kaynaklanmaz.

Asıl fark, konuların artık birbirinden bağımsız olmamasıdır.

Bir başlıkta oluşan eksiklik, birkaç hafta sonra başka bir konuda doğrudan karşınıza çıkabilir.

10. sınıf matematik: Trigonometri bir formül konusu değildir

1. sınıf matematik programında Geometrik Şekiller temasına 36 ders saati ayrılmış durumda.

Bu tema içerisinde:

• sinüs,
• kosinüs,
• tanjant,
• kotanjant,
• trigonometrik özdeşlikler,
• üçgenin yardımcı elemanları,
• üçgen alanı,
• sinüs teoremi,
• kosinüs teoremi

bulunuyor. Tymm

Fakat trigonometride öğrencilerin yaptığı en büyük hata, bütün konuyu bir formül tablosuna dönüştürmek.

Sınavda asıl beceri şudur:

“Bu soruda hangi matematiksel aracı kullanmam gerekiyor?”

Örneğin:

Dik üçgen mi?

İki kenar ve aradaki açı mı verilmiş?

Üç kenar mı biliniyor?

Alan mı soruluyor?

Özel açı mı bulunuyor?

Öğrenci şekli analiz edip doğru yöntemi seçemiyorsa formülleri ezbere bilmesi çoğu zaman yeterli olmayacaktır.

10. sınıf kimya: Tepkimeden stokiyometriye tek zincir

1. sınıf kimyada en önemli noktalardan biri konuları bağımsız başlıklar olarak çalışmamaktır.

Güncel programda kimyasal değişimler, kimyasal tepkime türleri, mol kavramı, kimyasal denklem denkleştirme ve stokiyometri aynı akademik yapı içerisinde ilerliyor. Tymm

Bu nedenle çalışma zinciri şöyle düşünülmeli:

Kimyasal değişimi gözlemle

↓

Tepkime türünü belirle

↓

Tepkime denklemini yaz

↓

Denklemi denkleştir

↓

Mol oranını belirle

↓

Kütle / tanecik / mol dönüşümünü yap

↓

Stokiyometrik sonucu bul

Programda temel düzeyde sınırlayıcı bileşen ve yüzde verim hesaplamalarına da yer veriliyor. Tymm

Dolayısıyla bir öğrenci stokiyometri sorularında sürekli hata yapıyorsa problemin kaynağı yalnızca “stokiyometriyi bilmiyor” olmayabilir.

Sorun:

• mol kavramı,
• denkleştirme,
• tepkime türü,
• oran kurma

basamaklarından herhangi birinde olabilir.

İyi bir çalışma sistemi hatanın hangi basamakta olduğunu tespit etmelidir.

10. sınıf biyoloji: ATP, fotosentez ve solunum ayrı konular değil

1. sınıf biyolojinin Enerji temasında:
   • ATP,
   • fotosentez,
   • kemosentez,
   • sindirim,
   • hücresel solunum,
   • glikoliz,
   • sitrik asit döngüsü,
   • elektron taşıma sistemi,
   • fermantasyon

aynı enerji-metabolizma yapısı içerisinde ele alınıyor. Tymm

Bu nedenle biyolojiyi yalnızca sayfalarca bilgi ezberleyerek çalışmak oldukça zorlaşabilir.

Bunun yerine öğrencinin zihninde şu büyük ilişki kurulmalı:

Güneş enerjisi

↓

Fotosentez

↓

Organik besinlerde kimyasal enerji

↓

Hücresel solunum

↓

ATP

↓

Hücresel faaliyetler

Bu ana harita anlaşıldığında Calvin döngüsü, glikoliz, Krebs döngüsü veya ETS gibi başlıkları yerlerine oturtmak çok daha kolay hâle gelir.

11. SINIF

2026–2027'nin en kritik sınıfı

Bu yıl akademik açıdan özellikle takip edilmesi gereken grup 11. sınıflar.

Çünkü Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 11. sınıflarda 2026–2027 eğitim yılında ilk kez uygulanmaya başladı. Tymm

Bu nedenle önceki yıllardan kalan çalışma programlarını veya eski konu listelerini doğrudan kullanmak doğru olmayabilir.

Öğrencinin kullandığı materyalin hangi öğretim programına göre hazırlanmış olduğunu kontrol etmesi gerekiyor.

11. sınıf matematikte dikkat çekici değişim: İstatistik öne çıkıyor

Yeni 11. sınıf matematik programının ilk teması doğrudan:

İstatistiksel Araştırma Süreci.

Bu bölümde öğrenciden iki nicel değişken arasındaki ilişkiyi incelemesi, veri toplaması, grafik oluşturması, korelasyonu değerlendirmesi ve elde edilen sonuçları eleştirel şekilde yorumlaması bekleniyor. Tymm

Burada özellikle önemli bir kavram var:

Korelasyon, nedensellik değildir.

İki değişken arasında güçlü bir ilişki bulunması, değişkenlerden birinin diğerine mutlaka neden olduğu anlamına gelmez.

Bu ayrım lise düzeyinde veri okuryazarlığının çok önemli bir parçası.

Geometri hâlâ çok güçlü

1. sınıfta Geometrik Şekiller teması 62 ders saati ile oldukça geniş bir bölüm oluşturuyor.

Dörtgenler, özel dörtgenler ve çokgenler yalnızca formül kullanımı üzerinden değil; özellikler arasında muhakeme kurma ve problem çözme üzerinden inceleniyor. Tymm

Bu nedenle 9. ve 10. sınıftan gelen:

• üçgenler,
• benzerlik,
• alan,
• açı ilişkileri

altyapısı 11. sınıfta tekrar önem kazanıyor.

Üstel ve logaritmik fonksiyonlarda grafik bilgisi kritik

1. sınıfta üstel ve logaritmik fonksiyonlara 42 ders saatlik ayrı bir tema ayrılmış durumda. Tymm

Programda öğrenciden yalnızca logaritma kurallarını kullanması değil:

• üstel ve logaritmik fonksiyon arasındaki terslik ilişkisini,
• grafik dönüşümlerini,
• fonksiyonların artan ve azalan yapılarını,
• üstel ve logaritmik denklem ve eşitsizlikleri,
• gerçek yaşam problemlerindeki modelleri

yorumlaması bekleniyor.

Bu nedenle logaritma:

“Kuralları ezberle ve işlem yap”

konusu olarak düşünülmemeli.

11. sınıf fizik: 9. sınıfta öğrendiğiniz vektörler geri geliyor

1. sınıf fiziğin ilk büyük ünitesi Kuvvet ve Hareket.

Bu ünitede:

• serbest düşme,
• iki boyutta sabit ivmeli hareket,
• Newton yasaları,
• serbest cisim diyagramı,
• statik ve kinetik sürtünme,
• limit hız,
• düzgün çembersel hareket

yer alıyor ve üniteye 54 ders saati ayrılıyor. Tymm

Buradaki önemli detay şu:

1. sınıfta öğrenilen vektörler artık gerçek problem çözmenin içerisine giriyor.

Öğrencinin bir kuvveti:

x ve y bileşenlerine ayırması,

serbest cisim diyagramına yerleştirmesi

ve ardından Newton yasalarını kullanması gerekiyor.

Dolayısıyla 11. sınıf fizik problemi çoğu zaman yalnızca fizik sorusu değildir.

Aynı anda:

fizik + vektör + trigonometri + cebir

kullanmanız gerekebilir.

11. sınıf kimya: Hesaplamadan bilimsel yoruma

1. sınıf kimyada ilk tema enerji ve kimyasal tepkime hızını kapsıyor.

Bağ enerjileri, tepkime entalpisi, standart oluşum entalpileri, çarpışma teorisi ve tepkime hızına etki eden faktörler programın temel parçaları. Tymm

İkinci büyük tema ise 70 ders saatlik Çeşitlilik bölümü.

Burada:

• kimyasal denge,
• denge sabiti,
• Le Chatelier ilkesi,
• asit-baz dengeleri,
• pH ve pOH,
• titrasyon,
• çözünürlük dengesi

gibi oldukça güçlü konular yer alıyor. Tymm

Bu yüzden 11. sınıf kimyada hedef yalnızca hesap makinesiyle doğru sonucu bulmak değildir.

Öğrenci:

“Sistem neden bu yönde değişiyor?”

sorusuna da cevap verebilmelidir.

Peki Fransız lisesi öğrencisi için bütün bunların farkı ne?

Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.

Türkiye'deki Fransız liselerinde okuyan öğrencilerin takip ettiği akademik içerik MEB programıyla ilişkili olsa da okulların konu sıralaması, kullandıkları Fransızca kaynaklar, öğretmenlerin ders anlatım biçimi ve sınav formatları okuldan okula değişebilir.

Bu nedenle “MEB'de konu bu hafta görünüyor, bütün Fransız liselerinde de aynı hafta işlenir” şeklinde düşünmek doğru değildir.

Fakat temel akademik kazanımlar öğrencinin hangi bilgi ve becerilere ihtiyaç duyacağını anlamamız açısından oldukça güçlü bir yol haritası sağlar.

EducationalTR'da bu nedenle çalışma planını yalnızca sınıf seviyesine göre oluşturmuyoruz.

Aynı anda dört noktaya bakıyoruz:

1. Öğrencinin okulunda şu anda hangi konu işleniyor?

2. Öğrencinin önceki sınıflardan hangi eksiği var?

3. Konunun Fransızca akademik terminolojisine ne kadar hâkim?

4. Okulun sınavlarında bu konu hangi soru biçimleriyle soruluyor?

Fransızca soru komutlarını anlamak neden önemli?

Fransızca bir matematik veya fen sınavında:

Calculer

Déterminer

Déduire

Justifier

Démontrer

Interpréter

ifadelerinin hepsi aynı şeyi istemez.

Örneğin:

Calculer

Bir değeri matematiksel işlem kullanarak hesaplamanız beklenir.

Déterminer

Sorudaki bilgilerden hareketle istenen sonucu uygun yöntemi seçerek bulmanız gerekir.

Justifier

Sonucu yalnızca yazmanız yeterli değildir. Neden doğru olduğunu matematiksel veya bilimsel bir gerekçeyle desteklemeniz gerekir.

Déduire

Önceden elde edilen bir sonuçtan yeni bir sonuç çıkarmanız beklenir.

Démontrer

Bir önermeyi mantıksal ve matematiksel bir akıl yürütme zinciriyle kanıtlamanız gerekir.

Dolayısıyla öğrencinin konuyu Türkçe olarak anlaması her zaman sınavda başarılı olacağı anlamına gelmez.

Fransız lisesinde sayısal derslerde başarı çoğu zaman üç unsurun kesişiminde oluşur:

Konu bilgisi + Akademik Fransızca + Problem çözme becerisi

Ekim 2026 için sınıf sınıf akademik kontrol listesi

Yeni eğitim yılı başladıktan yaklaşık bir ay sonra öğrencinin yalnızca “kaç konu bitirdim?” sorusuna bakmasını önermiyoruz.

Bunun yerine şu kontrolü yapmak daha değerli.

9. sınıftaysanız

Şunları kontrol edin:

• Fransızca matematik ve fen terminolojisine alışıyor muyum?
• Vektör ile skaler arasındaki farkı gerçekten anlayabiliyor muyum?
• Matematikte grafik ve cebirsel ifade arasında geçiş yapabiliyor muyum?
• Kimya ve biyolojide kavramları yalnızca ezberliyor muyum, yoksa aralarındaki ilişkileri de kurabiliyor muyum?

10. sınıftaysanız

Şunları kontrol edin:

• Trigonometri sorusunda hangi yöntemi kullanacağıma karar verebiliyor muyum?
• Kimyada tepkime → denklem → mol → stokiyometri zincirini kurabiliyor muyum?
• Fotosentez ve hücresel solunumu birbirinden bağımsız iki konu gibi mi öğreniyorum?
• Önceki yılın fonksiyon ve cebir altyapısında eksiklerim var mı?

11. sınıftaysanız

Bu yıl özellikle dikkat:

• Kullandığım materyal 2026–2027 programına uygun mu?
• İstatistikte grafik ve veri yorumlayabiliyor muyum?
• Dörtgen ve çokgen problemlerinde üçgen bilgisini kullanabiliyor muyum?
• Fizikte serbest cisim diyagramı çizebiliyor muyum?
• Kuvvetleri bileşenlerine ayırabiliyor muyum?
• Kimyada grafik ve deney verisinden çıkarım yapabiliyor muyum?
• Üstel ve logaritmik fonksiyonları sadece işlem olarak değil grafik olarak da anlayabiliyor muyum?

Bu sorulardan birkaçına cevabınız “hayır” ise sorun yeni konulara yeterince hızlı geçememeniz olmayabilir.

Asıl problem temel bir beceri eksikliği olabilir.

Konu değil, beceri takip edin

Bir öğrencinin programında:

“Trigonometri bitti.”

yazması bize aslında çok az bilgi verir.

Daha değerli sorular şunlardır:

Şekli gördüğünde hangi trigonometrik yöntemi kullanması gerektiğini seçebiliyor mu?

Bir fizik sorusundaki kuvvetleri serbest cisim diyagramına aktarabiliyor mu?

Kimyasal bir değişimi gözlem seviyesinden tanecik seviyesine ve ardından sembolik denkleme dönüştürebiliyor mu?

Bir biyoloji mekanizmasında sebep-sonuç ilişkisini kurabiliyor mu?

Fransızca bir soru “justifier” dediğinde yalnızca sonucu yazmaması gerektiğini biliyor mu?

Gerçek akademik gelişimi bu sorular gösterir.

EducationalTR Akademik Notu

2026–2027 eğitim yılında özellikle 11. sınıflarda yeni programın uygulanmaya başlaması nedeniyle öğrencilerin çalışma kaynaklarını daha dikkatli seçmesi gerekiyor.

Ancak Fransız liselerinde başarıyı belirleyen tek unsur müfredat değil.

Okulun işleyişi, öğretmenin soru biçimi, kullanılan Fransızca terminoloji, öğrencinin önceki yıllardan taşıdığı eksikler ve sınav performansı birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle EducationalTR'da öğrencinin çalışma planını:

okul programı + güncel müfredat + akademik Fransızca + bireysel eksikler + sınav analizi

üzerinden oluşturuyoruz.

Amaç yalnızca bir sonraki yazılıdan daha yüksek almak değil.

Amaç öğrencinin matematik ve fen bilimlerinde ilerleyen sınıflarda da kullanabileceği sağlam bir akademik sistem kurabilmesi.

Bir sonraki Akademik Günlük

Calculer, Déterminer, Déduire, Justifier, Démontrer: Fransızca Matematik ve Fen Sınavlarında 30 Komut Fiili

Bir Fransızca sınav sorusunun aslında öğrenciden tam olarak ne istediğini tek tek inceleyeceğiz.